Truyền thông chính sách đối với dự thảo Nghị quyết Quy định việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng do Thành phố Hồ Chí Minh quản lý

Với vai trò là một đô thị đặc biệt, trọng điểm phía Nam về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ; đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế mang tính hội tụ và cùng với sự phát triển nhanh về đô thị, mạng lưới giao thông ngày càng mở rộng, nhiều khu đô thị mới hình thành kéo theo sự xuất hiện của nhiều khu dân cư mới, nhiều tuyến đường mới dẫn đến việc Thành phố Hồ Chí Minh có một mạng lưới đường giao thông đồ sộ, phức tạp, nhiều tuyến đường hiện chưa được đặt tên và nhiều đường mới sẽ xuất hiện do sự phát triển đô thị, từ đó xuất hiện tình trạng đường không có tên, tên được đặt tự phát không đúng quy định... làm ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống của người dân và công tác quản lý nhà nước về đô thị của các cơ quan chức năng.

Với việc ra đời của Nghị định số 91/2005/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2005 của Chính phủ về việc ban hành Quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng cùng Thông tư số 36/2006/TT-BVHTT ngày 11 tháng 7 năm 2005 của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) hướng dẫn thực hiện Quy chế đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng kèm theo Nghị định 91/2005/NĐ-CP là cơ sở pháp lý cho hoạt động đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng từ thời điểm đó cho đến nay, đã góp phần quan trọng vào công tác quản lý đô thị, quản lý hành chính tại Thành phố Hồ Chí Minh, cơ bản khắc phục được sự lúng túng của các quận, huyện (nay là phường, xã)  khi có nhu cầu đặt tên đường trên địa bàn. Bên cạnh đó, Nghị định số 91/2005/NĐ-CP còn tạo được sự tập trung thống nhất trong việc tập trung quản lý Ngân hàng tên đường về một đầu mối, tránh được sự trùng lắp trong sử dụng tên để đặt trên địa bàn Thành phố.

Bên cạnh những mặt đạt được, Nghị định số 91/2005/NĐ-CP cho đến nay cũng cho thấy nhiều hạn chế, bất cập: Phần giải thích từ ngữ về đại lộ, đường, phố, ngõ (ngách), kiệt (hẻm) tại Điều 3 Quy chế chưa đồng bộ với các quy định hiện hành của pháp luật chuyên ngành về xây dựng, quy hoạch đô thị; các khái niệm, nội dung quy định công trình công cộng có “quy mô lớn” nhưng chưa có tiêu chí cụ thể để xác định gây khó khăn trong quá trình rà soát, tham mưu công tác đặt đổi tên đường, công trình công trình; khái niệm “đô thị” tại khoản 7, Điều 3 chưa có sự thống nhất về phạm vi đơn vị hành chính các cấp. Quy định "Tất cả các đường, phố và công trình công cộng trong thành phố, thị xã, thị trấn được xây dựng theo quy hoạch đô thị, được sử dụng ổn định thì được xem xét để đặt tên" tại Điều 4 không đồng bộ với hoạt động quy hoạch đô thị, công tác quản lý hạ tầng giao thông cũng như trong hoạt động xây dựng mới khu đô thị, khu dân cư; việc quy định chức năng nhiệm vụ của Hội đồng tư vấn về đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng chưa phù hợp với tính chất của Hội đồng tư vấn; chưa quy định rõ vai trò của các cơ quan chuyên môn trong quá trình quản lý nhà nước từ khâu quy hoạch, xây dựng đến đưa vào sử dụng đường dẫn đến bất cập trong công tác quản lý nhà nước về đặt tên đường.

Bên cạnh đó, đối với Ủy ban nhân dân Thành phố Hổ Chí Minh và Thành phố Hà Nội khi đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng phải lấy ý kiến Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lich) theo quy định tại khoản 1, Điều 17 trong phần lớn các trường hợp là không phù hợp với thực tiễn, v.v....

Từ những bất cập nêu trên, Ủy ban nhân dân Thành phố trình Hội đồng nhân dân Thành phố ban hành Nghị quyết quy định việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố là cần thiết, phù hợp thực tiễn và đúng thẩm quyền được giao trong Luật Phát triển đô thị.

Nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

- Nghị quyết quy định về việc đặt tên, đổi tên đường và điều chỉnh giới hạn điểm đầu, điểm cuối tuyến đường (gọi chung là đặt tên, đổi tên đường) và công trình công cộng do Thành phố Hồ Chí Minh quản lý.

- Đối tượng áp dụng:Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Bố cục của dự thảo Quyết định

Bố cục của dự thảo Quyết định gồm 3 Chương và 11 điều.

3. Nội dung cơ bản của dự thảo Quyết định

Dự thảo Nghị quyết quy định về nguyên tắc đặt tên, đổi trên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố, nội dung cụ thể như sau:

3.1. Nguyên tắc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố.

3.2. Thẩm quyền đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng

- Hội đồng nhân dân Thành phố đặt tên, đổi tên đường đường đô thị trên cơ sở đề nghị của Ủy ban nhân dân Thành phố sau khi lấy ý kiến của các sở, ngành, các Hội, chuyên gia và ý kiến của nhân dân.

- Ủy ban nhân dân Thành phố đặt tên đường xã và công trình công cộng.

3.3. Nhiệm vụ của Hội đồng tư vấn đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng

(1). Sửa đổi Điều 17 Nghị định số 91/2005/NĐ-CP theo hướng giao quyền cho Chủ tịch UBND Thành phố (thay cho Ủy ban nhân dân Thành phố) thành lập Hội đồng tư vấn về đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng.

- Bổ sung nội dung về thành lập Hội đồng chuyên môn do người đứng đầu cơ quan chuyên môn thành lập.

(2). Sửa đổi nhiêm vụ của Hội đồng:

- Theo quy định tại điều 17 Nghị đinh số 91/2005/NĐ-CP và điểm a, khoản 2, Mục V Thông tư số 36/2006/TT- BVHTT ngày 20/3/2006 của Bộ Văn hóa – Thông tin quy định: "Hội đồng tư vấn có nhiệm vụ "lên danh mục tên các đường, phố và công trình công cộng cần đặt tên hoặc đổi tên", "Tổng kiểm kê các đường, phố và công trình công cộng của các tỉnh, thành".

Chuyển giao nhiệm vụ này cho Sở Xây dựng do việc quản lý đô thị, giao thông đường bộ cũng như quy hoạch xây dựng thuộc chức năng quản lý nhà nước của Sở Xây dựng. Công tác "lên danh mục tên các đường, phố và công trình công cộng" giao cho Hội đồng tư vấn về đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng gồm thành viên là lãnh đạo của các sở, ngành và các nhà nghiên cứu với cơ chế làm việc không chuyên trách là không phù hợp.

(3). Bổ sung nội dung: Sở Văn hóa và Thể thao được đặt hàng các tổ chức, cá nhân hoặc giao nhiệm vụ cho đơn vị trực thuộc có chuyên môn biên soạn, viết lý lịch tên để bổ sung Ngân hàng tên.

4. Điều khoản chuyển tiếp

- Các tên có trong Ngân hàng tên (hay Quỹ tên đường) được bổ sung trước đây được tiếp tục sử dụng để đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố.

Ngoài ra, để tránh xáo trộn gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân, các tuyến đường có tên có trước khi Quyết định này ban hành được tiếp tục sử dụng; chỉ đổi tên đối với các tên đường trùng trên cùng một địa bàn xã, phường, đặc khu.

Tài liệu đính kèm:

1. Dự thảo Tờ trình UBND. Xem tại đây

2. Dự thảo Nghị quyết HĐND. Xem tại đây

3. Bản so sánh. Xem tại đây