SỞ VĂN HÓA VÀ THỂ THAO TRUYỀN THÔNG CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI DỰ THẢO QUYẾT ĐỊNH QUY ĐỊNH CƠ CHẾ HỢP TÁC CÔNG - TƯ TRONG QUẢN LÝ, KHAI THÁC, SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HÓA, CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC CÓ GIÁ TRỊ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

 

Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đang chủ trì tham mưu xây dựng dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Quy định cơ chế hợp tác công - tư trong quản lý, khai thác, sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến, hoàn thiện hồ sơ theo quy định của pháp luật về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Các nội dung giới thiệu dưới đây là những đề xuất đang được nghiên cứu, chưa phải quy định đã được cơ quan có thẩm quyền ban hành.

1. Sự cần thiết xây dựng Quyết định

Thành phố Hồ Chí Minh có hệ thống di tích lịch sử - văn hóa và công trình kiến trúc có giá trị đa dạng, gắn với lịch sử hình thành, phát triển đô thị và đời sống văn hóa của cộng đồng. Công tác bảo vệ, quản lý, bảo quản, vận hành và phát huy giá trị các công trình này cần nguồn lực về tài chính, công nghệ, nhân lực và kinh nghiệm tổ chức hoạt động.

Pháp luật về di sản văn hóa, kiến trúc, đầu tư theo phương thức đối tác công tư và quản lý, sử dụng tài sản công đã có các quy định liên quan đến huy động nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, việc áp dụng trong thực tiễn cần xác định rõ hình thức hợp tác, trách nhiệm của cơ quan quản lý, điều kiện lựa chọn đối tác, quản lý tài sản và nguồn thu, cũng như các giới hạn nhằm bảo vệ giá trị của di tích, công trình.

Vì vậy, việc xây dựng Quyết định nhằm nghiên cứu hình thành cơ chế thực hiện thống nhất, công khai, minh bạch; tạo điều kiện huy động nguồn lực hợp pháp từ khu vực tư nhân, đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo vệ di sản văn hóa, giá trị kiến trúc, quyền tiếp cận của cộng đồng và quản lý chặt chẽ tài sản công.

2. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Theo dự thảo, Quy định điều chỉnh cơ chế hợp tác công - tư trong quản lý, khai thác, sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Đối tượng được dự thảo đề cập là các di tích lịch sử - văn hóa, công trình kiến trúc có giá trị do cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập quản lý, trừ di tích do bộ, ngành, cơ quan, tổ chức trung ương quản lý; cùng các tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động hợp tác.

3. Nội dung cơ bản của dự thảo Quyết định

Dự thảo Quyết định gồm 04 điều; Quy định ban hành kèm theo gồm 04 chương, 29 điều, tập trung vào các nhóm nội dung sau:

Thứ nhất, xác định các hình thức hợp tác và nguyên tắc bảo vệ di tích, công trình.

Dự thảo đề cập hai nhóm cơ chế chính: đầu tư theo phương thức đối tác công tư theo pháp luật về đầu tư PPP; và sử dụng tài sản công vào mục đích liên doanh, liên kết theo pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Việc lựa chọn hình thức phải căn cứ tính chất dự án, loại tài sản, chủ thể quản lý và các quy định pháp luật tương ứng.

Dự thảo đặt ra yêu cầu không làm thay đổi quyền sở hữu, không chuyển giao chức năng quản lý nhà nước; không làm tổn hại yếu tố gốc cấu thành di tích, giá trị kiến trúc và cảnh quan; không ảnh hưởng đến nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, phòng ngừa tham nhũng và thất thoát tài sản công.

Thứ hai, quy định nhóm hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Chương II của dự thảo đề cập phạm vi dự án, loại hợp đồng, cơ quan có thẩm quyền, cơ quan ký kết hợp đồng, trình tự chuẩn bị và thẩm định dự án, lựa chọn nhà đầu tư, đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng. Các nội dung này cần được đối chiếu với pháp luật hiện hành về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, đầu tư, xây dựng và di sản văn hóa trước khi hoàn thiện.

Thứ ba, quy định việc sử dụng tài sản công để liên doanh, liên kết.

Chương III của dự thảo tập trung vào điều kiện và hình thức sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập; thẩm quyền phê duyệt đề án; lập đề án, lựa chọn đối tác; thực hiện nghĩa vụ tài chính, tính khấu hao tài sản cố định; quản lý chi phí, nguồn thu và xử lý tài sản khi kết thúc hợp tác. Mục tiêu là bảo đảm việc sử dụng tài sản đúng mục đích, có cơ sở pháp lý và có thể kiểm tra, giám sát.

Thứ tư, xác định các hành vi không được thực hiện trong quá trình hợp tác.

Dự thảo nêu các hành vi như xâm hại yếu tố gốc, làm biến dạng kiến trúc và cảnh quan; thương mại hóa không phù hợp không gian thờ tự; cản trở quyền tiếp cận hợp pháp của cộng đồng; khai thác vượt phạm vi được chấp thuận; che giấu doanh thu, sử dụng nguồn thu sai mục đích hoặc lợi dụng hợp tác để né tránh quy định về lựa chọn đối tác và quản lý tài sản công.

Thứ năm, phân định trách nhiệm quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện.

Chương IV của dự thảo xác định trách nhiệm của Sở Văn hóa và Thể thao, các sở chuyên ngành, Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý, chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp và đối tác tư. Dự thảo cũng đề cập việc theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả và tổng hợp khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

4. Tác động dự kiến của chính sách

Nếu được ban hành và tổ chức thực hiện phù hợp, cơ chế hợp tác được kỳ vọng mở rộng khả năng huy động nguồn lực hợp pháp để bảo vệ, vận hành, số hóa và phát huy giá trị di tích, công trình kiến trúc có giá trị; góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ văn hóa và khả năng tiếp cận của người dân.

Đối với cơ quan, đơn vị quản lý, dự thảo hướng đến việc làm rõ phương thức hợp tác, trách nhiệm quản lý tài sản, lựa chọn đối tác và kiểm tra, giám sát. Đối với đối tác tư, dự thảo hướng tới việc xác định khuôn khổ tham gia và trách nhiệm thực hiện hợp đồng. Đối với cộng đồng, yêu cầu xuyên suốt là bảo vệ giá trị di sản, giữ gìn không gian văn hóa và bảo đảm lợi ích công cộng.

Bên cạnh tác động tích cực dự kiến, các vấn đề về tính tương thích với pháp luật chuyên ngành, quyền tiếp cận của cộng đồng, ranh giới hoạt động dịch vụ và bảo vệ yếu tố gốc, hiệu quả tài chính và phòng ngừa thất thoát tài sản công cần tiếp tục được đánh giá kỹ trong quá trình lấy ý kiến, hoàn thiện dự thảo.

5. Quá trình xây dựng dự thảo và tiếp nhận ý kiến góp ý

Sở Văn hóa và Thể thao đang nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện hồ sơ dự thảo Quyết định; tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định. Ý kiến góp ý sẽ được tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình để hoàn thiện dự thảo trước khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Sở Văn hóa và Thể thao trân trọng đề nghị các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, tổ chức và cá nhân quan tâm góp ý, nhất là về phạm vi áp dụng; hình thức hợp tác; nguyên tắc bảo vệ di tích, công trình kiến trúc; lựa chọn đối tác; sử dụng tài sản công; quyền và nghĩa vụ của các bên; cơ chế quản lý, giám sát và tính khả thi của dự thảo.

Ý kiến góp ý có thể gửi về Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Di sản văn hóa), số 164 Đồng Khởi, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh; thư điện tử: dsvh.svhtt@tphcm.gov.vn. Hồ sơ dự thảo được công khai tại mục lấy ý kiến dự thảo văn bản quy phạm pháp luật trên Cổng thông tin điện tử Thành phố và các kênh đăng tải chính thức theo kế hoạch.

Sở Văn hóa và Thể thao trân trọng cảm ơn sự quan tâm, phối hợp và các ý kiến đóng góp nhằm nâng cao chất lượng, tính hợp pháp và tính khả thi của dự thảo Quyết định.

(Đính kèm tài liệu liên quan)

1. Dự thảo Tờ trình của Sở Văn hóa và Thể thao trình Ủy ban nhân dân Thành phố; Xem tại đây

2. Dự thảo Quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố và Quy định ban hành kèm theo; Xem tại đây

3. Bản so sánh, thuyết minh nội dung dự thảo Quyết định; Xem tại đây