TỌA ĐÀM “CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CHO NGÀNH VĂN HÓA VÀ THỂ THAO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” ĐỘT PHÁ TỪ DỮ LIỆU ĐẾN KHAI THÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA SỐ

Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh xác định chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong ngành văn hóa và thể thao không dừng ở việc số hóa dữ liệu hay phát triển thêm các ứng dụng riêng lẻ, mà phải hướng tới kiến trúc tổng thể, dữ liệu dùng chung và các nền tảng có khả năng liên thông. Việc ứng dụng AI và các công nghệ mới phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, có khả năng đo lường hiệu quả và tạo ra giá trị thực chất.

Chiều ngày 02 tháng 10 năm 2026, tại Phòng họp A – Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh (số 164 Đồng Khởi, phường Sài Gòn), Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Tọa đàm “Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cho ngành Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh”. Toạ đàm tập trung trao đổi các định hướng chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035; mô hình kiến trúc tổng thể của ngành; tổ chức, quản trị và khai thác dữ liệu; phát triển nền tảng dùng chung; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bản sao số; số hóa và phát huy giá trị tài sản văn hóa, cùng các điều kiện bảo đảm về tiêu chuẩn, nguồn lực, an toàn thông tin và hiệu quả đầu tư. Đây là sự kiện thiết thực hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”.

Tọa đàm do ông Võ Trọng Nam – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì và với sự tham dự của đồng chí Lê Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đại diện các phòng chuyên môn, đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở cùng các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu như MobiFone, Viettel Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng công ty VTC và Tập đoàn Vietsoftpro.

Phát biểu khai mạc tại tọa đàm, Phó Giám đốc Sở Võ Trọng Nam cho biết chuyển đổi số của ngành văn hóa và thể thao đang bước sang giai đoạn mới. Nếu trước đây các đơn vị chủ yếu tập trung xây dựng ứng dụng, phần mềm hoặc triển khai từng nhiệm vụ số hóa riêng lẻ thì yêu cầu hiện nay là phải đặt toàn bộ các thành phần trong một kiến trúc thống nhất.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, thời gian qua ngành đã hình thành nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống số hóa tư liệu, tài sản, dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng phục vụ quản lý, điều hành. Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là tiếp tục bổ sung hệ thống mới mà quan trọng hơn là tổ chức lại mối liên kết giữa các thành phần đã có, hạn chế phân tán và bảo đảm khả năng kết nối.

“Ngành văn hóa và thể thao đang chuyển từ giai đoạn triển khai ứng dụng, phần mềm hoặc số hóa riêng lẻ sang yêu cầu hình thành một kiến trúc tổng thể. Yêu cầu này đặt các thành phần đó trong một kiến trúc thống nhất, hạn chế phân tán và bảo đảm khả năng kết nối”, ông Võ Trọng Nam nhấn mạnh.

Ông Võ Trọng Nam - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại tọa đàm

Theo định hướng này, dữ liệu, nền tảng dùng chung, hệ thống nghiệp vụ, danh mục chương trình, dự án và phương thức vận hành cần được xem xét trong cùng một cấu trúc, thay vì phát triển riêng biệt theo từng đơn vị hay từng nhiệm vụ.

Một yêu cầu khác được nhấn mạnh là thay đổi cách tiếp cận đối với tài sản đã được số hóa. Theo ông Võ Trọng Nam, việc tạo ra bản số của một hiện vật, bộ sưu tập, tác phẩm nghệ thuật hay tài liệu chưa phải là đích đến. Giá trị chỉ được phát huy khi nguồn dữ liệu đó tiếp tục được kết nối với hoạt động nghiên cứu, giáo dục, giới thiệu, quảng bá và, trong điều kiện phù hợp, tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới. “Đổi mới phải đi cùng cơ chế, tiêu chuẩn, định mức kỹ thuật, an toàn thông tin và các điều kiện nguồn lực”, Phó Giám đốc Sở khẳng định.

Các bài tham luận chuyên sâu tại tọa đàm đã đưa ra những góc nhìn và giải pháp chiến lược toàn diện:

Từ góc độ định hướng chung của ngành, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Mạnh Hùng cho rằng chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng thêm công nghệ mà phải gắn với đổi mới phương thức quản trị, tổ chức dữ liệu và cung cấp dịch vụ.

Theo ông Lê Mạnh Hùng, công nghệ là phương tiện, dữ liệu là nền tảng và tài nguyên, đổi mới sáng tạo là động lực, còn giá trị văn hóa và con người mới là đích đến. Vì vậy, hiệu quả chuyển đổi số không thể chỉ được đo bằng số lượng hệ thống, ứng dụng hay khối lượng dữ liệu đã số hóa.

“Không lấy số lượng hệ thống, ứng dụng hay dữ liệu được số hóa làm thước đo duy nhất cho hoạt động chuyển đổi số. Chuyển đổi số phải tạo ra giá trị thực chất”, ông Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Đồng chí Lê Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Văn hoá, Thể thao và Du lịch chia sẻ tại tọa đàm

Ông Bùi Đức Hậu - đại diện MobiFone Solutions chia sẻ chuyên đề “Kiến tạo chiến lược đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch” đề xuất khung chiến lược kiến tạo từ hạ tầng số, dữ liệu số, trí tuệ số đến giá trị số.

Đại diện MobiFone Solutions đề xuất phát triển nền tảng dùng chung nhằm hạn chế đầu tư phân tán. Trên một nền tảng cơ sở thống nhất, các địa phương và đơn vị vẫn có thể phát triển lớp dữ liệu, nội dung và tiện ích riêng phù hợp với đặc thù của mình, nhưng không nhất thiết đầu tư lại toàn bộ hệ thống từ đầu.

Cách tiếp cận này được đặt ra đối với các nền tảng như bản đồ số văn hóa hay hệ thống thông tin du lịch... Mục tiêu là vừa bảo đảm khả năng kết nối, vừa tạo điều kiện để mỗi địa phương phát huy thế mạnh, bản sắc riêng.

Ông Bùi Đức Hậu đồng thời nhấn mạnh việc chuyển từ “số hóa” sang “dữ liệu hoá”, tức dữ liệu không chỉ để lưu trữ mà phải trở thành đầu vào cho quản lý, sáng tạo, sản phẩm và dịch vụ mới. Quá trình này cũng đặt ra yêu cầu về bản quyền số, sở hữu trí tuệ và khai thác sản phẩm văn hóa trên môi trường số.

Ông Bùi Đức Hậu - Đại diện MobiFone Solutions trình bày tham luận

Ứng dụng AI và Bản sao số (Digital Twin): Đại diện Viettel Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ chuyên đề “Nền tảng dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành tại Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh”, trong đó giới thiệu mô hình Bản sao số (Digital Twin) tích hợp GIS, BIM và IoT thời gian thực ứng dụng trong bảo tồn di sản, quản lý hạ tầng thể thao và giám sát tự động hệ thống quảng cáo ngoài trời bằng thị giác máy tính (AI Computer Vision).

Ông Đỗ Thanh Hiền - Giám đốc sản phẩm Viettel TP.HCM đề xuất tiếp cận chuyển đổi số trên ba thành tố gồm hạ tầng số, dữ liệu và công nghệ mới.

Theo ông Đỗ Thanh Hiền, dữ liệu về công trình, thiết chế văn hóa, cơ sở thể thao và các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của ngành cần từng bước được chuẩn hóa, liên thông và đưa lên các nền tảng dùng chung, thay vì chỉ chuyển hồ sơ giấy sang dạng điện tử.

Đại diện Viettel TP.HCM cũng đề xuất nghiên cứu ứng dụng bản sao số (Digital twin) - trong quản lý công trình, thiết chế văn hóa và thể thao, kết hợp dữ liệu không gian, mô hình tài sản và dữ liệu vận hành để phục vụ quan sát, giám sát, phân tích.

Ông Đỗ Thanh Hiền - Giám đốc sản phẩm Viettel Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ tại tọa đàm

Cơ chế đưa tài sản số vào thị trường: Đại diện Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC chia sẻ chuyên đề “Từ số hóa đến khai thác: Thiết chế văn hóa số và cơ chế đưa tài sản văn hóa số của Thành phố Hồ Chí Minh vào đời sống, thị trường” đề xuất dịch chuyển trọng tâm sang "Lớp khai thác". VTC kiến nghị Thành phố Hồ Chí Minh thí điểm Cổng vé văn hóa - thể thao dùng chung (dự kiến khởi động ngày 24/11/2026); ban hành Bộ Quy tắc cấp quyền khai thác tài sản văn hóa số 3 tầng (Mở miễn phí – Cấp phép thu phí – Đồng phát triển chia sẻ doanh thu); đồng thời thí điểm mô hình thiết chế văn hóa số "Đầu tư công - Quản lý tư" theo Nghị quyết 28/2026/QH16.

Ông Võ Nhựt Thành - Đại diện Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC trình bày tham luận

Khung kiến trúc tổng thể: Tập đoàn Vietsoftpro chia sẻ chuyên đề “Đề xuất khung kiến trúc tổng thể chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ngành Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035” đưa ra đề xuất Khung kiến trúc dựa trên 3 trụ cột (Dữ liệu - Công nghệ - Người dùng), hướng tới xây dựng hệ sinh thái liên thông giữa Văn hóa số, Thể thao số, Công dân số và Chính quyền số.

Ông Hoàng Quốc Việt – Đại diện Tập đoàn Vietsoftpro trình bày tham luận

Hướng tới hệ sinh thái Văn hóa - Thể thao số hiện đại

Kết luận buổi Tọa đàm, Phó Giám đốc Sở Võ Trọng Nam đánh giá cao các đề xuất mang tính thực tiễn và đột phá từ các chuyên gia, doanh nghiệp. Việc chuyển đổi số ngành Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần là số hóa quy trình hay xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, mà là kiến tạo một hệ sinh thái dữ liệu số sống động, nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, mở ra các mô hình kinh tế sáng tạo và nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân Thành phố.

Tại tọa đàm, các đại biểu cũng đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa và thể thao. 

Các ý kiến tập trung vào yêu cầu sớm xây dựng, công bố tiêu chuẩn, khung kiến trúc và chuẩn dữ liệu dùng chung; tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị; tăng cường hợp tác giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và cơ sở nghiên cứu để huy động nguồn lực cho chuyển đổi số.

Ở từng lĩnh vực, các đề xuất gồm xây dựng cơ sở dữ liệu thể thao; phát triển bảo tàng số, trưng bày 3D, thư viện số; số hóa nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, âm nhạc; đồng thời quan tâm sở hữu trí tuệ, bản quyền và mô hình thí điểm có thể đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

Ông Lý Đại Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ ý kiến tại tọa đàm

Quang cảnh các đại biểu tham gia phát biểu, thảo luận sôi nổi tại Tọa đàm

Phát biểu kết luận tọa đàm, ông Võ Trọng Nam - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao cho rằng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ là những nhiệm vụ cần được tập trung triển khai trong giai đoạn hiện nay. Theo ông, thời gian qua các đơn vị đã thực hiện số hóa dữ liệu nhưng cách thức triển khai còn chưa đồng bộ; do đó việc chuẩn hóa, cập nhật và hình thành hệ thống dữ liệu dùng chung cần tiếp tục được đẩy mạnh.

Phó Giám đốc Sở đề nghị các đơn vị không dừng lại ở việc nêu ý tưởng mà phải cụ thể hóa các đề xuất về chuyển đổi số thành dự án, nhiệm vụ và dự toán kinh phí để có cơ sở tổ chức thực hiện. Đồng thời yêu cầu các đơn vị chủ động kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ để tiếp tục hoàn thiện các đề xuất phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị.

“Những vấn đề thực tế đang làm, những gì còn vướng mắc hoặc có nhu cầu cần hướng dẫn thì các đơn vị cần chủ động trao đổi để cùng tìm giải pháp”, ông Võ Trọng Nam đề nghị./.